In deze lezing wordt een introductie gegeven van het Patterns of Life-project en de diagnostische benadering die daaruit is voortgekomen: Patroondiagnostiek. Dit project onderzoekt hoe we diagnostiek in de beginfase van een GGZ-traject kunnen verbeteren, op een manier die meer oog heeft voor de bio-psycho-sociaal-culturele context en de complexiteit van mentale problemen.

Een belangrijk onderliggend idee is dat hulpvragers niet alleen een verzameling klachten hebben, maar vastlopen in hardnekkige patronen van klachten, omstandigheden en hun persoonlijke stijl. Dit denken in patronen legt de nadruk op complexe interacties binnen mensen, tussen mensen en tussen mensen en hun omgeving. Daarnaast wordt in deze benadering meer aandacht besteed aan het individuele verhaal van de hulpvrager en aan waarden, krachten en betekenisgeving, waardoor meer betekenisvolle doelen voor verandering kunnen worden opgesteld.

Na afloop van deze lezing en workshop is de deelnemer in staat om:

• De uitgangspunten en doelstellingen van het Patterns of Life-project en Patroondiagnostiek te beschrijven;
• Het concept van probleeminstandhoudende patronen binnen een bio-psycho-sociaal-cultureel kader te verklaren;
• De kernverschillen tussen Patroondiagnostiek en traditionele diagnostische benaderingen te benoemen;
• Te begrijpen hoe co-creatie, herstelprincipes en waarden een rol spelen binnen Patroondiagnostiek;

We staan samen op een kantelpunt. De huidige zorgstelsel is niet langer houdbaar, arbeidskrapte groeit en de zorgbehoeften neemt toe.
Psychisch lijden is zichtbaarder dan ooit. Niet omdat het plotseling is toegenomen, maar omdat mensen het eindelijk durven te laten zien. Dat vraagt moed. En precies dáár ontstaat ruimte. Ruimte voor een nieuwe beweging, waarin we mentale gezondheid niet langer zien als de afwezigheid van lijden, maar als een dynamisch proces van groei, betekenis, verbinding en veerkracht.

Te lang hebben we geprobeerd psychisch lijden te vangen in systemen die vooral gericht zijn op beheersen, meten en labelen. Systemen die, vaak met de beste bedoelingen, druk uitoefenen: op professionals, op gezinnen, op jongeren. Systeemdruk die versnelt, verkleint en soms zelfs vervreemdt.

Maar vandaag onderzoeken we iets anders. Wat gebeurt er als we die systeemdruk ombuigen naar systeemkracht? Als systemen niet langer bepalen, maar mogelijk maken. Als regels ruimte geven in plaats van begrenzen. Als we vertrouwen organiseren in plaats van wantrouwen.

Dat is GROEN. Bij GROEN, richten we zowel de zorg anders in, maar ontschotten we ook de gehele jeugdhulp keten. Ervaringskennis- wetenschap en vakkennis gaan hand in hand binnen onze organisatie, preventie en specialisme werkt hier samen in één organisatie en zo hielpen we de afgelopen twee jaar al meer dan 1500 jeugdigen en ouders met onze aanpak, zonder wachtlijsten.

Eind 2014 verscheen Over de brug, plan van aanpak voor herstelondersteuning van mensen met een ernstige psychische aandoening in Nederland. Dit plan was opgesteld door een breed samengestelde werkgroep, ondersteund door kenniscentrum Phrenos. De ambities waren groot: ontwikkel een geïntegreerde, wijkgerichte benadering, maak state of the art zorg voor iedere cliënt toegankelijk en richt herstelacademies op. Dit alles moest in tien jaar tijd tot ‘een derde meer herstel van identiteit, gezondheid en participatie’ leiden. Wat is er hiervan terecht gekomen? Hoe actueel is Over de brug nu nog? In mijn lezing zal ik, op basis van de publicatie ‘Perspectieven op herstelondersteuning. Tien jaar na Over de brug’, aangeven wat we kunnen doen om de genoemde ambities alsnog te realiseren.

Leerdoelen:

1. Kennis overdragen over hoe de zorg voor mensen met ernstige psychische aandoeningen zich in de afgelopen decennia heeft ontwikkeld.
2. Vanuit meerdere perspectieven inzicht verschaffen in gewenste ontwikkelingen in de zorg voor voornoemde groep in de komende tien jaar.
3. Inzicht vergroten in de factoren die de implementatie van herstelondersteunende zorg voor genoemde doelgroep kunnen belemmeren dan wel bevorderen.

In deze lezing verkennen we hoe traumasensitieve zorg ontwikkeld wordt door ervaringskennis, professionele deskundigheid en wetenschap met elkaar te verbinden. Herstel next level betekent zorg waarin veiligheid, menselijkheid en begrip voor overlevingsmechanismen centraal staan — niet alleen in theorie, maar in de relaties en in de organisatiecultuur. Vanuit praktijkvoorbeelden en reflecties wordt zichtbaar hoe dit leidt tot meer vertrouwen in het eigen helende potentieel van zowel cliënten als professionals. De bijdrage nodigt uit tot bewustwording en gezamenlijke verantwoordelijkheid in het creëren van traumasensitieve zorg.

Deze lezing verbindt leefstijlpsychiatrie en artificiële intelligentie binnen een gepersonaliseerde benadering van psychische zorg. Leefstijlfactoren zoals voeding, beweging, slaap en sociale interacties spelen een belangrijke rol in het ontstaan en beloop van psychische aandoeningen en vormen een essentieel onderdeel van diagnostiek en behandeling. Tegelijkertijd laat het Psychose Prognose Predictor Project zien hoe AI, door het combineren van klinische gegevens, functiemetingen en leefstijlfactoren, behandelaren in de toekomst kan ondersteunen bij het voorspellen van herstel, zorgbehoefte en terugval. Zo ontstaat een meer doelgerichte en integrale zorg.